W erze postępującej cyfryzacji, sztuczna inteligencja staje się coraz bardziej istotnym tematem w dyskusjach na temat przyszłości języka. Czy zatem generatywne modele językowe są dla nas szansą, czy raczej zagrożeniem? To kluczowe zagadnienie poruszono podczas dziesiątej edycji Poznańskiej Debaty o Języku, poświęconej pamięci prof. Tadeusza Zgółki.
Spotkanie ekspertów w sercu Poznania
Wydarzenie odbyło się w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, gromadząc wielu wybitnych naukowców i specjalistów z dziedziny językoznawstwa. Wśród panelistów znaleźli się m.in. dr hab. Dorota Marquardt, prof. Piotr Pęzik oraz dr hab. Agnieszka Bielska-Brodziak. Dyskusję moderował dr Tomasz Rożek. Dla zwiększenia dostępności, debata była tłumaczona na polski język migowy, co podkreślało jej inkluzywność i otwartość.
Zmiany w sposobie komunikacji: nowe możliwości i zagrożenia
Prezydent Poznania, Jacek Jaśkowiak, zaznaczył, że sztuczna inteligencja przynosi rewolucyjne zmiany w języku i komunikacji. Wskazał na to, że mimo obaw o utratę kreatywności i indywidualności, technologia ta może stanowić okazję do nauki i odkrywania nowych możliwości. AI, będąca zaawansowanym systemem bazującym na danych, oferuje nowe perspektywy, ale jednocześnie rodzi pytania o przyszłość języka.
Jak AI uczy się języka?
Podczas debaty szczegółowo omówiono proces nauki języka przez sztuczną inteligencję. Generatywne modele językowe wykorzystują obszerne zbiory danych tekstowych, by „rozumieć” i generować teksty. Eksperci podkreślili, że AI opiera się na semantyce dystrybucyjnej, co pozwala jej zrozumieć znaczenia słów w różnych kontekstach. Jednakże, w przeciwieństwie do ludzi, AI jest ograniczona do zapamiętywania jedynie najnowszych danych, co różni się od ludzkiej zdolności do adaptacji i ciągłego uczenia się.
AI a interakcje międzyludzkie
Dialogi z modelami AI coraz bardziej przypominają rozmowy z prawdziwymi ludźmi, co rodzi nowe wyzwania. Prof. Agnieszka Bielska-Brodziak zwróciła uwagę na różnice emocjonalne między komunikacją z AI a interakcjami międzyludzkimi. Modele językowe, mimo swojej zaawansowanej technologii, nie są w stanie oddać złożoności ludzkich emocji i osobistych doświadczeń, które kształtują nasze rozmowy.
Rola polskich modeli językowych: PLLuM i Bielik
W trakcie debaty poruszono również znaczenie polskich modeli językowych, takich jak PLLuM i Bielik. Eksperci podkreślili, że rozwój tych modeli jest kluczowy dla zachowania językowej tożsamości. Dzięki wykorzystaniu zagranicznych baz danych, naukowcy starają się dostosować modele do specyfiki języka polskiego, co jest niezwykle ważne dla jego użytkowników. Modele te umożliwiają m.in. pisanie poprawnych maili czy tworzenie specjalistycznych tekstów, w tym pism urzędowych.
Rozważania nad przyszłością i etyką AI
W kontekście sztucznej inteligencji pojawiają się także liczne dylematy etyczne i prawne. Jakie są granice wykorzystania AI w twórczości? Czy system edukacyjny jest gotowy na takie zmiany technologiczne? Eksperci wskazali na braki w obecnych regulacjach prawnych, które nie nadążają za dynamicznym rozwojem AI. Prof. Agnieszka Bielska-Brodziak zauważyła, że obowiązujące narzędzia regulacyjne mogą być niewystarczające w obliczu tego ogromnego eksperymentu społecznego.
Wnioski z debaty w Poznaniu ukazują zarówno potencjał, jak i wyzwania związane z zastosowaniem sztucznej inteligencji w kontekście językowym. Główne pytanie pozostaje: jak efektywnie i etycznie korzystać z tych narzędzi, aby wspierały rozwój, nie zagrażając jednocześnie naszej kulturze i językowi.
Źródło: Urząd Miasta Poznania